Kaplama ne demek: kron ve lamina
Diş hekimliğinde “kaplama” iki farklı uygulama için kullanılır. Kron (kuron), dişi dört bir yandan ve üstten saran bir kılıftır; dişin büyük bölümü kaybolmuşsa, kanal tedavisi görmüşse ya da köprü yapılacaksa kullanılır. Lamina (veneer) ise yalnızca dişin ön yüzüne yapıştırılan ince bir yapraktır; renk, biçim ve küçük aralık sorunlarında tercih edilir.
Kron, laminaya göre daha fazla diş aşındırması gerektirir. Lamina için genellikle diş minesinden ince bir tabaka alınır; bazı durumlarda çok az aşındırma ya da hiç aşındırma yapılmadan uygulanabilir.

E.max (lityum disilikat cam seramik)
E.max, Ivoclar firmasının lityum disilikat esaslı cam seramiğidir. Işığı doğal dişe yakın biçimde geçirdiği için özellikle ön dişlerde doğal bir görünüm verir. Metal içermez; dişeti kenarında gri bir çizgi oluşturmaz.
İnce hazırlanabildiği için laminalarda sık kullanılır. Tek kronlarda ve kısa ön köprülerde de kullanılabilir; çok sayıda dişi kapsayan uzun köprüler ve yoğun çiğneme kuvveti alan arka bölgeler için genellikle zirkonyum düşünülür.
- Kullanım: lamina, ön diş kronu, inley ve onley dolgular
- Işık geçirgenliği yüksek; doğal dişe yakın parlaklık
- Yapıştırma (adeziv) simantasyonla dişe bağlanır
- Gece diş sıkma varsa koruyucu gece plağı önerilebilir
Zirkonyum (zirkonyum oksit)
Zirkonyum, dayanımı yüksek, metal içermeyen bir seramiktir. Çiğneme kuvvetinin fazla olduğu arka dişlerde, köprülerde ve implant üstü kronlarda sık kullanılır.
İki biçimde hazırlanabilir: tamamı zirkonyumdan oluşan (monolitik) kronlar ve zirkonyum altyapı üzerine porselen katmanlanan kronlar. Yeni nesil, ışık geçirgenliği artırılmış zirkonyumlar ön dişlerde de kullanılabilmektedir. Koyu renkli bir dişi ya da metal bir postu örtmek gerektiğinde, opaklığı sayesinde E.max’a göre daha iyi kapatabilir.
- Kullanım: arka diş kronları, köprüler, implant üstü kronlar
- Dayanımı yüksek; uzun köprülere uygun olabilir
- Metal içermez; dişeti kenarında gri yansıma yapmaz
- Renk tonları dişe göre seçilir; fotoğraftaki iki zirkonyum örneği farklı tonlardadır
Metal destekli porselen (PFM)
Metal destekli porselen kronlarda, dişe oturan ince bir metal altyapının üzeri diş renginde porselenle kaplanır. Uzun yıllardır kullanılan bir yöntemdir ve hem tek kron hem de köprülerde uygulanabilir.
Metal altyapı ışığı geçirmediği için görünüm, tam seramik kronlara göre daha opak olabilir. Zamanla dişeti çekilirse kron kenarında koyu bir çizgi görülebilir. Bu nedenle gülümsemede görünen ön dişlerde çoğu durumda tam seramik malzemeler tercih edilir.
- Kullanım: arka dişler, köprüler
- İçinde metal altyapı bulunur
- Dişeti kenarında koyu çizgi görülebilir
- Metal alerjisi şüphesi varsa muayenede konuşulmalıdır
Malzemeler yan yana
| E.max | Zirkonyum | Metal destekli porselen | |
|---|---|---|---|
| Malzeme | Lityum disilikat cam seramik | Zirkonyum oksit seramik | Metal altyapı + porselen |
| Işık geçirgenliği | Yüksek | Orta (yeni nesillerde artmış) | Düşük |
| Dayanım | Orta-yüksek | Yüksek | Yüksek |
| Sık kullanıldığı bölge | Ön dişler | Arka dişler, köprüler, implant üstü | Arka dişler, köprüler |
| Lamina yapımı | Uygun | Sınırlı | Uygun değil |
| Uzun köprü | Genellikle uygun değil | Uygun olabilir | Uygun olabilir |
| Metal içerir mi? | Hayır | Hayır | Evet |
| Koyu dişi örtme | Sınırlı | İyi | İyi |
Kron ve lamina yan yana
| Kron (kuron) | Lamina (veneer) | |
|---|---|---|
| Dişi nasıl kaplar? | Tüm yüzeylerden sarar | Yalnızca ön yüze yapıştırılır |
| Diş aşındırma | Daha fazla | Daha az; bazen hiç |
| Ne zaman? | Büyük madde kaybı, kanal tedavili diş, köprü | Renk, biçim, küçük aralıklar |
| Sık kullanılan malzeme | Zirkonyum, E.max, metal destekli porselen | E.max, porselen, kompozit |
Hangi dişte hangisi?
Ön dişlerde estetik öncelikli olduğu için çoğunlukla E.max laminalar ya da E.max veya ışık geçirgen zirkonyum kronlar düşünülür. Arka dişlerde ve köprülerde dayanım öne çıktığından zirkonyum sık tercih edilir. Metal destekli porselen bazı arka diş ve köprü vakalarında hâlâ bir seçenektir.
Seçimi etkileyen başlıca konular: dişte kalan sağlam doku miktarı, dişin rengi (koyu ya da renklenmiş diş), kanal tedavisi geçmişi, kapanış ve diş sıkma alışkanlığı, dişeti durumu ve beklentiniz. Bu nedenle malzeme, muayene ve gerekirse dijital tarama sonrası birlikte belirlenir.
Süreç nasıl ilerler?
Muayene ve gerekirse röntgen sonrası tedavi planı yapılır. Dişler hazırlandıktan sonra ölçü alınır; polikliniğimizde ölçü iTero ağız içi tarayıcıyla dijital olarak alınabilir. Laboratuvar aşamasında geçici kaplamalar takılır, ardından prova ve yapıştırma yapılır.
Seans sayısı ve süre, diş sayısına ve seçilen malzemeye göre değişir; genellikle birkaç seansta tamamlanır.
- Muayene ve planlama
- Diş hazırlığı ve dijital ölçü
- Geçici kaplama
- Prova ve renk kontrolü
- Yapıştırma ve kontrol randevusu
Bakım
Kaplamalar doğal dişler gibi fırçalanır; diş ipi ya da arayüz fırçası kullanılır. Kaplamanın altındaki diş çürüyebileceği için düzenli kontroller önemlidir. Diş sıkma ya da gıcırdatma varsa gece plağı kaplamaları korumaya yardımcı olabilir. Ne kadar dayanacağı ağız bakımına, alışkanlıklara ve kontrollere göre kişiden kişiye değişir.

REHBERInvisalign ile diş teli arasındaki 7 fark
GÜNLÜK KULLANIMInvisalign plakları nasıl temizlenir?
SÜREÇInvisalign’ın ilk haftasında neler hissedilir?